Gå til sidens hovedinnhold

Lærarar og sjukepleiarar rustar seg til lønnsoppgjeret

Lærarar og sjukepleiarar har høge forventningar før lønnsoppgjeret i offentleg sektor, som blir i gang sparka onsdag. Streikeviljen er stor, ifølgje Unio.

Ikkje sidan 1995 har offentleg tilsette gått til streik i eit mellomoppgjer. Men årets oppgjer er annleis, meiner Leiaren i utdanningsforbundet Steffen Handal.

– Streikeviljen blant medlemmene våre er større enn eg nokon gong har opplevd, seier han til NTB.

Onsdag klokka 12 går startskotet for lønnsforhandlingane for offentleg sektor. Då overleverer LO Kommune, Unio, YS Kommune og Akademikerne lønnskrava sine til KS.

Deretter går det slaget i slag. Oslo kommune, som har sitt eige oppgjer, startar forhandlingane fredag, og måndag kjem oppgjeret i staten i gang.

Alle har frist til midnatt natt til 1. mai med å komme i mål. Blir dei ikkje samde, går forhandlingane vidare til mekling. Om også det mislykkast, kan det bli streik frå slutten av mai.

Høge forventningar

LO og NHO har vorte samde om ei ramme for oppgjeret på 2,7 prosent, så vidt under anslått prisauke på 2,8 prosent, noko som betyr ein svak reallønnsnedgang.

Samtidig har store grupper i det offentlege, som lærarar og sjukepleiarar, allereie vore høgt på banen med krav om ein solid lønnsauke i årets oppgjer.

– Blant medlemmene våre er det svært høge forventningar om ein klar reallønnsvekst, seier Handal, som leiar Unios forhandlingar med KS.

– Forbanna

Grunnen er ikkje minst at offentleg tilsette føler seg grundig forbigått i fjor. Då fekk tilsette i offentleg sektor ein lønnsauke på drygt 1,7 prosent, tilsvarande ramma i frontfaget, medan privat sektor enda med eit snitt på 2,2 prosent.

– Folk er forbanna for det som skjedde, seier Handal.

Han trekkjer òg fram problema med å rekruttere nok lærarar og sjukepleiarar i kommunane.

– Dette er eit samfunnsproblem som må løysast, slår han fast og får støtte av leiar Tonje Leborg i Akademikerne kommune.

– Tilsette i skulen har vore lønnstaparar i 20 år. Vi veit samtidig at det er store rekrutteringsutfordringar i skulen, med over 20 prosent ukvalifiserte på vidaregåande. Vi må sørgje for at lærarar og lektorar ikkje forsvinn ut av klasserommet til andre yrke, seier ho.

KS: Innanfor ramma

KS gjer sitt til å dempe forventningane før oppgjeret. Onsdag blir det kjent kva mandat dei har fått frå kommunane og fylkeskommunane.

– Det er grunn til å tru at det blir å halde oss innanfor ramma til frontfaget, seier Hege Mygland, leiar av forhandlingsavdelinga i KS.

KS' utgangspunkt er at sjølv om kommunetilsette fekk mindre enn privat sektor i fjor, har samla lønnsvekst dei siste fem åra vore høgare i KS-området enn i NHOs industribedrifter.

I 2019 enda ramma i frontfaget på 3,2 prosent, medan grupper med høgare utdanning, som lærarar og sjukepleiarar, samla fekk ein lønnsvekst på 3,7 prosent, viser KS' utrekningar.

– Sakkar akterut

2020 vart likevel særleg elendig for lærarane, med eit resultat på berre 1,2 prosent, godt under ramma, ifølgje endeleg fasit frå Det tekniske berekningsutvalet (TBU).

Ifølgje Utdanningsforbundet har lærarane òg sakka akterut i lønnsutviklinga samanlikna med andre kommunetilsette.

KS meiner dette kjem av høgare utdanningsnivå i dei andre gruppene. Det avviser Handal blankt.

– Det stemmer ikkje, seier han og viser til ein TBU-rapport som slår fast at berre ein liten del av den svakare lønnsveksten blir forklart med kompetanseutvikling hos andre grupper.

– KS overdriv dette poenget, slår han fast.

Kan prioritere

Frontfagsmodellen gjer det mogleg å prioritere ulike grupper, som lærarane, innanfor ramma, sidan det er gjennomsnittet som gjeld. Men det er KS i utgangspunktet lite lysten på.

– Viss nokon får meir, vil jo andre få mindre. I koronaåret er vi opptekne av å løfte fram laginnsatsen, seier Mygland.

(©NPK)

Kommentarer til denne saken